İsveç’in kışında Stokholm’de kısa bir gezi

Gülfemin’in haber vermesiyle beraber, Pegasus’un İskandinav ülkelerine yaptığı indirimden haberimiz oldu ve 400 lira gibi bir ücrete, Stokholm için iki kişi gidiş-dönüş biletimizi aldık. Gülfemin, Mithat, Banu ve Birtan 12 Şubat’ta gelecek, biz 11 Şubat’ta Stokholm’de olacak; sonra da hep birlikte 14 Şubat’ta geri dönecektik. Nitekim böyle oldu. Yazının daha sonrasında da fark edeceğiniz üzere inanılmaz pahalı bir şehir olan Stokholm’e inmeden önce bir de yemek yiyelim dedik ve önceden siparişini vererek, Tuğçe ile 50 liraya iki kişilik yemeğimizi de uçakta yedik. Peki Stokholm nasıldı? Soğuk, temiz, pahalı ama düzenli ve en önemlisi de mutlu bir şehir.

Stokholm’e doğru yola çıkmadan önceki gece, küçük bir araştırma yaptım ve İsveç’te nakit paranın kullanım sıklığının oldukça azaldığını öğrendim. İnsanlar genel olarak debit veya kredi kartlarıyla alışveriş yapıyordu — ki bu bizim için de güzel bir haberdi. İsveç Euro yerine Kron kullandığı için, ve ülkemizde de Euro ve Dolar dışındaki para birimlerine çevrim de zor olduğu için, biz de İsveç’te direkt olarak kart kullanmaya karar verdik. Yine de Stokholm’de Arlanda Havaalanı’na indiğimizde ne olur ne olmaz diyerek, 1200 SEK tutarında bir miktar çekip cebimize koyduk. Hemen sonrasında ise Flygbussarna adındaki havaalanı shuttle’ına binmek için, havaalanından çıkmadan hemen önce bir makineden kişi başı 119 SEK (yaklaşık 40 TL) ödeyerek (tabii ki kartla) biletimizi aldık. Bu noktada söyleyebileceğim bir iki şey var: Arlanda’dan şehre giden araçlar genelde Cityterminalen’e (şehir merkezindeki tren istasyonuna) kadar gidiyor. Flygbussarna bu yolu 45 dakikada alıyor ve her 10 dakikada bir kalkıyor. Daha seyrek çalışan otobüsler de var ve gördüğümüz kadarıyla fiyatları da aynı. Bunun dışında, merkeze 20 dakikada giden bir de tren var: Arlanda Express. Fakat normal günlerde bir yetişkin fiyatı 300 SEK. Ancak perşembe ile pazar günleri arası en az 2 kişilik bilet alacaksanız, kişi başı 150 SEK’e kadar düşüyor. Çok daha kalabalıksanız, taksiyi de tercih edebilirsiniz. Biz dönüş yolunda bir de evden Cityterminalen’e gitmekle uğraşmayalım diye taksi kullandık. 6 kişi de olduğumuz için çok uyguna geldi. Taksiyi bir gün öncesinden internet üzerinden rezerve ettik. Ben İngilizce bir versiyonunu bulamadım ama az çok sözlük kullanarak 10 dakikada rezervasyonu yaptık. 6 kişi toplam 570 SEK ödedik, yani kişi başı 95 SEK (~32 TL) ile otobüsten dahi ucuza geldi.

Link: https://taxijakt.se/stockholm-arlanda

Dönelim Flygbussarna yolculuğumuza. 🙂 Otobüs bizi Cityterminalen’de bıraktı; biz de toplu taşımaya para vermek istemediğimiz için, biraz da etrafı görürüz diyerek, o gece konaklayacağımız, Baltık Denizi’ne demirlemiş gemi otelimize doğru yürümeye başladık. Yol yaklaşık 1.7 kilometreydi; bavulumuz tekerli olduğu için de zorlanmayacağımızı düşündük. Nitekim yolumuzun üstünde Östermalm (şehrin modern tarafı), Gamla Stan (Old Town — şehrin eski tarafı) ve Södermalm’ın kuzey kıyıları vardı — ki güzel bir rota olduğunu düşündük. Gamla Stan’dan çıkıp Södermalm’ın kuzey kıyısına vardığımızda, yol boyu denizin yer yer buz tutmuş olduğunu gördük. Sonradan öğrendiğimize göre, Stokholm bir süre önce -20’leri görmüş ve bizim vardığımız sıralarda nispeten daha sıcak bir havaya sahipmiş. Tabii ki İstanbul’a kıyasla çok soğuk olduğunu söylemeden geçmemek gerek. Ayazı da Ankara ayazı gibi düşünülebilir. 🙂 Bu arada değinmeden geçmek istemiyorum; bizim gezimizden yaklaşık bir ay kadar önce İsveç’in donmuş bir hendeğine çizilen penis olay olmuştu. Haberi http://www.thelocal.se/20160118/mystery-giant-ice-penis-causes-headache-in-gothenburg linkinden okuyabilirsiniz. Kısaca özetlemek gerekirse, birileri buzun üzerine bir penis çizer, çevrede yaşayan insanlar buna tepki gösterir. Belediye başkanları ise bunun gülünç ama önemsiz bir olay olduğunu söyleyip önemsemez; fakat halktan gelen tepkilerle beraber ne yapılacağı düşünülür. Yazıda açıklandığı üzere buzun kırılması şu anda hatırlayamadığım bir sebeple istenmemektedir ve olay giderek büyümüştür. Stokholm’de geçirdiğimiz üç günlük süre içerisinde etrafta kara ya da buza kazınmış çokça penis gördüğümüzü de söylemek isterim. 🙂

Hazır toplumsal bir olaya değinmişken, İsveç’in ne denli ilginç bir ülke olduğunu da bir iki örnekle anlatmak istiyorum. Biz gitmeden önce yaşanan ve http://cphpost.dk/news/most-hated-man-in-sweden-being-deported-to-denmark.html linkinde sonrasında gelişenleri okuyabileceğiniz bir olay oldu. Tunuslu bir göçmen, metro çıkışı bir kadının çantasından bir şeyler çalmaya çalışır. O sırada olayı gören ve yanında iki çocuğuyla beraber metroya doğru inen başka bir kadın, mağduru uyarmaya çalışır. Bunun üzerine göçmen, anneye çıkışır ve tükürür. İşi daha da ileriye götürüp, merdivenlerde ve çocuklarının yanında tekme (!) ile kadına saldırır ve annenin çocuklarını korumaya alıp geri çekilmesiyle, adam olay yerinden uzaklaşır. Bu olayın video görüntüleri internete düşünce de, Tunuslu göçmen bir anda İsveç’in en çok nefret edilen adamı olarak kendine medyada yer bulur. Olay biz Türkiye’de yaşayanlar için çok ciddi olmasa gerek. Fakat olayı araştıran İsveçli bir polis, bu olayın kariyeri boyunca gördüğü en çirkin olay (!) olduğunu söyler ve adamı bulmak için ellerinden geleni ardına koymadıklarını anlatır. Nitekim adam bulunur ve sınır dışı edilir. Adamların polisinin kariyeri boyunca gördüğü en çirkin olayın bize bu kadar normal gelmesi ne acı değil mi? Diğer yandan, Stokholm’ün banliyölerinde tecavüz vakalarının çok olduğunu da not olarak düşmek isterim. Fakat şehir merkezleri inanılmaz güvenli ve düzenli.

Bu kısa bilgilerden sonra gelelim gemiye. Bizim kaldığımız gemi otel, aslen üç küçük gemiden oluşuyordu. Biz ana gemideki resepsiyona uğradık, ücretimizi ödedik ve anahtarımız ile gemilere giriş kodlarını aldık. Gemide kalmayı tecrübe etmek istememizin sebeplerinden biri, gemiyle yolculuğa çıkarsak nasıl bir kamarada kalacağız, ne gibi imkanlarımız olacak vs. tecrübe etmekti. Keza kaldığımız kamara 5 m2 olsa dahi büyüklüğü oldukça yeterliydi. Alt katı 1.5 kişilik, üst katı 1 kişilik olan bir ranza, bir çalışma masası, bir koltuk, askı, lambalar ve kalorifer peteğinden oluşan bir odamız vardı. Bir de küçük penceremiz. Korktuğumuz başımıza gelmedi ve üşümedik. Gemide konakladığımız o gece, bizi gemi yolculuğuna biraz da olsun ısındırdı.

Gemiye eşyalarımızı koyup, biraz dinlendikten sonra zaman kaybetmeden kendimizi şehre vuralım, bir şeyler yiyelim, sonra da yürüyerek gezelim diye düşünerek attık kendimizi dışarı. İsveç’teki normal fiyatların dahi bizim cebimizi fazlasıyla yakabileceğini öğrendiğimizden dolayı, Foursquare’i kullanarak ucuz yollu karnımızı doyurabileceğimiz bir mekan aramaya koyulduk. Asıl plan, marketten alacağımız sandviç ekmeği ve iç malzemelerle karnımızı doyurmaktı ama şehre daha yeni geldiğimiz için, bir seferlik bir kaçamak yapmayı kendimize çok görmedik. Foursquare’de bize yakın, puanı iyi olan ve tek dolar işaretli bir mekan bulduk ve oraya doğru yürümeye başladık. Varınca gördük ki, o da nesi? Mekan kapanmış. Burda küçük bir bilgi vermekte fayda var: İsveç’te mekanlar oldukça erken kapanıyor. Saat 17’yi biraz geçmişti — ki gördüğümüz üzere de mekan 17’de kapanmış. Tabii ki cafeler bir miktar daha açık kalabiliyor; ancak mağazaları düşünecek olursak, durum daha da kötü (gerçi neye göre, kime göre kötü?). Birçok yer hafta içi saat 17 sularına kadar açık. Cumartesi ise mağazalar daha geç açılıp, daha erken (15 gibi) kapanıyor. Pazar günleri bazı yerler tamamen kapalı. Neyse, cafenin önüne oturup, yeni bir mekan aramaya koyulduk. O sırada içeriden çıkan ve mekanın sahibi olduğunu düşündüğümüz kadınla gülüştük, küçük köpeğine selam ettik; sonra da kadının gittiği yola biz de düştük. Çünkü Kalf & Hansen adında bir yer bulmuştuk. Fiyatlar nispeten ucuzdu ve mekan da oldukça işlek bir caddedeydi. Mekana girdik, standın arkasında bulunan ve İskandinav genlerinin güzelliğinden (erkek ya da kadın fark etmiyor!) nasibini almış diğer bir İsveçli olan adamın İngilizce olarak söylediği, “bugün sizin için ne yapabilirim?” sorusuyla karşılaştık. Birkaç saniyelik düşünme süremin ardından, ne yapacağımı bilemezcesine “bugün bizim için ne yapabilirsin?” diye sorunca adam güldü ve mekanın konseptini anlatmaya başladı. Mekanda İskandinavya’nın çeşitli başkentlerinin (Stokholm, Kopenhag, Oslo vs.) isimlerinin verildiği ana menüler vardı. Her menü aslında kendine özgü bir yemek çeşidi. Öncelikle menüyü seçiyorsunuz, sonra da menünün nasıl hazırlanmasını istediğinizi söylüyorsunuz; yani et, balık veya vejetaryen. Hepsi bu. Stokholm’e göre ucuz bir fiyata (~90 SEK ya da ~30 TL), altta sebze yatağında istediğiniz türe göre hazırlanmış İsveç köfteleri geliyor. Mekanın diğer bir özelliği de, tamamen organik ürünler kullanıyor olmaları. Stokholm’de gördüğümüz kadarıyla inanılmaz bir ekolojik ürün kullanma ve buna bağlı olarak da yerel üreticiyi destekleme eğilimi var. Kalf & Hansen de bu eğilime sahip küçük cafelerden biri. Yemeğimizi yerken “Södermalm Sour” adlı, yerel bir birayı da deniyoruz. Ekşi ve güzel bir tadı var. Adamın söylediğine göre de, üreticinin (küçük olsa gerek) fabrikasından da sadece 500 metre uzaktayız.

Karnımız tok bir şekilde, Kalf & Hansen’in kapanmasına çok kısa bir süre kala cafeden çıktık ve bulunduğumuz işlek caddedeki mağazaları / marketleri gezmeye karar verdik. O işlek caddede bir şeyi fark ettik: Çokça ikinci el dükkanı var; ve fakat birçoğu kapalı. İçerisi ışıl ışıl olan, açık bir tane bulduk ve içeri girdik. Normal bir mağazadan farksız, raflara yerleştirilmiş bir sürü ürün. Tabak çanaktan tutun, giysi ya da lüks eşyaya kadar bir sürü alet edevat. Nedendir bilmiyorum, raflardaki ürünler toplu üretimden çıkmış gibi görünüyordu. Yani herhangi bir üründen tek tük değil de, çokça varmış gibiydi. İçeriyi hızlıca gezip kendimiz için bir şey bulamadıktan sonra çıkmaya karar verdik. Tuğçe kapıyı açıp dışarı çıktı, bense bir kadına yol verdim ve onun ardından çıktım. Sonrasında kadın dönüp bize bir şeyler söylemeye başladı; kadının söylediklerinden sadece, pantolon olduğunu bildiğim “byxor” kelimesini çekip çıkarabildim. Kadını anlamadığımı İngilizce olarak beyan ettikten sonra, kadın İngilizce olarak “Bana bir pantolon almak ister misiniz?” demiş. Bense bunu önce “Benden bir pantolon almak ister misiniz?” olarak algıladım — sonuçta ikinci el ürünler satan bir dükkana girmiştik, amacımız bir şeyler almak olmalıydı! “Hayır, teşekkür ederiz,” dedikten sonra Tuğçe ile yolumuza devam ettik ve ancak Tuğçe’nin uyarısından sonra kadının kendi için bir pantolon istediğini anladım. Kadın belli ki evsizdi ve fakat İskandinav genlerinden midir bilmiyorum, ilk bakışta hiç de öyle görünmemişti. İkimizden de uzun, yapılı, sarışın ve nazik bir kadındı.

Yolumuza devam edip, gördüğümüz bir markete girmeye karar verdik ve Coop adındaki süpermarkete girdik. Tuğçe ile farklı ülkelerdeki süpermarketlere girip Türkiye ile fiyat karşılaştırması yapmak ve yerel ürünlere bakmak bizim için bir zevk. Market hususunda anlatabileceğim en önemli şey, sanırım ürünlerdeki “ekolojik” etiketlerinin çokluğu ya da eğilimi. Normal ürünlerden daha pahalı oldukları kesin, fakat çeşit olarak oldukça fazlalar.

Marketten çıktıktan sonra sokaklarda yürüye yürüye gezelim dedik. Öncesinde belli bir rota belirlemesek de, Gamla Stan’a, yani şehrin eski kısmına doğru yöneldik. Gamla Stan, Cityterminalen’in bulunduğu Östermalm ile, şehrin hip kısmının bulunduğu Södermalm arasında kalan bir adacık. 1200’lü yıllardan kalma binalar dahi bulunuyor. Hatta burda en dar kısmının 90 cm genişliğinde olduğu bir de ara sokak var — ki bu sokak merdivenlerden oluşuyor. Burayı biz de bulduk ve sokakta fotoğraf çekilmeyi ihmal etmedik. 🙂 Bir diğer ilginç şey ise, Gamla Stan gibi turistik bir yerde dahi pub ya da bar olmayan mekanların erkenden kapanması. Akşam saati açık bulabildiğimiz tek hediye dükkanını Hintli bir abimizin işletmesi ise gözümüzden kaçmadı. 🙂 Irkçı genellemeler yapmak istemesem de gittiğimiz her yerde hediyelik dükkanları Hintlilerin yönetiyor olması oldukça ilginç. Gamla Stan’la ilgili güzel bir gerçek ise, fast food dükkanlarının bulunmaması. Belirli bir yasa dahilinde olup olmadığını bilmesek de, tarihi dokunun korunması için yapılmış olabileceğini düşündük. Öte yandan, bolca pub, bar ve restaurant da bulunuyor.

Boydan boya gezdiğimiz ve Royal Palace’ına çıktığımız Gamla Stan’dan gemiye doğru dönüşe geçtiğimizde saatin henüz 20.30 olduğunu fark ettik ve dışarda adam gibi insan olmamasına, neredeyse tüm dükkanların kapalı olmasına bir daha şaşırdık. Gördüğümüz görüntü yüzünden saatin gece 12’ye geliyor olduğunu düşünmüştük. Gemiye doğru yürürken, Gamla Stan’ın uzun ince yolunda O’Connell’s adında bir Irish pub ile karşılaştık. İçerden İrlanda ezgilerine sahip canlı müzik sesi geliyordu. Pub’ın önünde bir iki tur attıktan sonra dayanamadık ve kendimizi içeri attık. Kapı kenarında sürüsüne bereket müzisyen, hepsinin elinde farklı bir çalgı, jam session yapıyorlardı. Bu Irish publar hangi şehirde olursak olalım bizi bir şekilde kendilerine çekiyorlar. 🙂 İçerisi de tıklım tıklım. Dedik bara geçip birer bira alalım, sonra da müziğin keyfine varalım. Tuğçe gözüne bir Apple Cider kestirdi — ki Cider’in ne olduğunu ikimiz de bilmiyorduk; sonradan barmaidin anlattığına göre, meyvenin fermente edilmesiyle oluşan ve kesinlikle bira olmayan alkollü bir içkiymiş. Biz bira sandığımızı söyleyince oldukça şaşırdılar. 🙂 Bizim şaşırdığımız nokta ise, Tuğçe’ye Apple Cider, bana da Guinness vermeden önce kimlik sormaları oldu. Daha önce farklı yerlerde okuduğuma göre Stokholm’de 30 yaşın üstünde gösteriyor olsanız dahi kimlik soruyorlarmış. Üstelik yaş sınırı da bardan bara göre değişiyormuş. Sonrasında girdiğimiz çoğu barda da aynı şeyi yaşadığımız için, burdan İsveç’e gidenleri uyarayım: Pasaportunuzu mutlaka yanınızda taşıyın. O’Connell’s nispeten ucuz bir pubdı. Buna rağmen ortalama bira fiyatının 60 SEK (~20 TL) olduğunu söylemek isterim. Guinness Pint ise 75 SEK (~25 TL) idi; keza bu fiyat Türkiye’den çok da farklı sayılmaz. Böyle bir pub bulmuşken, barda yazan “Swedish Pale Ale” yazısına tav olup, daha önce biranın hiç denemediğim bir çeşidi olan Pale Ale’i denemeye karar verdim. Her ne kadar Pale Ale istesem de India Pale Ale çeşidinde bir bira geldi. Açıkçası, pek beğenmedim; ama ilk denediğimde biradan da nefret etmiştim. Yani birkaç kere daha denemem gerekir sanıyorum. Bu kadar insan sevdiğine göre bir sebebi vardır.

Irish pub
Irish pub

Geceyi bitirdiğimizde saat 23’ü geçiyordu ve biz mekandan ayrılırken, öncesinde birer birer ayrılan müzisyenler de komple toplanmaya başlamış, ayrılmaya hazırlanıyorlardı. Mutlu mesut, bitmemiş bir de IPA’yi geride bırakarak çıktık mekandan ve Gamla Stan’ı geçerek, Baltık Denizi kıyısından yürüye yürüye gemiye ulaştık. Önce dış kapı, sonra da iç kapı şifremizi girdik; en son da manyetik okuyucuyu kendi kapımıza okuttuk (ne kadar da güvenli duruyor, değil mi) ve hop, içerdeyiz. İçerdeki sıcak havaya aldanıp yarım kollularla yattığımızdan gece biraz üşüsek de, sabahına güzel bir şekilde uyandık.

Gemideki kısa maceramız, check-out için anahtarı vermemizle son bulurken, yürüyerek Södermalm’da kiraladığımız evi teslim almaya koyulduk. Yaklaşık yarım saatlik bir yürüyüşten sonra (Stokholm’deyken hiç toplu taşıma kullanmadığımızı söylemiş miydim?) apartman kapısına vardık. Saat 10.15’e geliyordu; ev sahibine biraz gecikebileceğimizi söylemiş olsak da o saat 10’da apartman kapısında olacaktı. Birkaç saniye etrafa bakmaya kalmadı, arabasından uzunca boylu bir adam indi ve adımı Elkin ( 🙂 ) şeklinde okuyarak bize seslendi. Merhabalaştık; sonrasında daha apartmana girişten itibaren, otomatik bir şekilde (ama gülümsemeyi ihmal etmeyerek) apartman girişini, girişte bulunan çöp odasına girişi (ki burası da manyetik bir kartla açılıyordu) ve 1. kattaki, 2 günlüğüne yuvamız olacak olan evi anlattı. İki küçük odası, amerikan mutfağa sahip bir de büyük salonu vardı. Karşılıklı soru cevaplardan sonra ev sahibi bize veda etti ve evi bize bıraktı. Biz de kurulduk salondaki tek kanepeye. Sonra bir baktım, 2 saatlik bir siesta yapmışım. 🙂 Gülfemin, Mithat, Banu ve Birtan’dan oluşan bizim grup, saat 15’e doğru gelecekti ve ben uyuyarak, o zamana kadarki olan boşluğumuzun güzel bir kısmını yemiştim. Ama daha fazla zaman yemeye gerek yoktu, dışarı çıkmanın zamanıydı.

Öğle saatleri Stokholm için bir nebze daha gezilebilir saatler; çünkü dükkanlar açık, cafeler hizmet veriyor ve sokaklar bir nebze daha kalabalık. Dışarı çıkar çıkmaz, ana caddeye doğru yürümeye karar verdik ve işlek bir cadde olduğunu düşündüğümüz Götgatan’a çıktık. İşlek olmasına işlekti; fakat yolda o kadar da fazla araç olduğu söylenemezdi. Her yerde bisiklet yolu olmasına karşın, Hollanda’daki gibi inanılmaz bir bisiklet trafiği de yoktu. Yaz aylarında nasıl olur bilmiyoruz tabii; ama bu boşluk soğuktan kaynaklı da olabilir. Ana caddeye çıkar çıkmaz hızlı bir karar verdik ve sola doğru yürümeye başladık. Sonra da ilginç bulduğumuz ilk dükkana girdik. 🙂 Kendisi, sonradan öğrendiğimiz üzere Danimarka menşeili bir “ne ararsan var” dükkanıydı ve adı TGR Store idi. Aynı IKEA’nın iç tasarımı gibi, belli bir yönden belli bir yöne doğru geziliyordu. Fakat biz gezmeye başlamadan önce kasaların yan tarafında bir de ne görelim? Numaralı gözlük satıyorlar! Hem de İsveç’teki belki de en ucuz şey olabilir. Sadece 30 SEK (~10 TL) gibi bir ücrete, +2.5’tan -2.5’a kadar, 0.5 aralıklarla oynayan numaralı gözlükler alabiliyorsunuz. Şaşkınlıktan ağzımız açık kaldı ve Tuğçe bir tane, ben bir tane deneye deneye satın aldık. Sonra da kırtasiyelik ürünlerden, oyuncaklara, çerez veya cips gibi atıştırmalıklardan banyo aletlerine kadar varan çeşitli ürünlerin standını gezdik ve çıktık. Biraz da diğer yöne yürüyelim dedik, grubun geleceği Medborgarplatsen metro durağına doğru yürümeye karar verdik. Vardığımızda henüz aramadıkları için, sağa doğru yürümeye devam ettik — bir de ne görelim? Alkol satılan bir yer. Öğrendiğimiz kadarıyla İsveç’te 5% alkollü bira da dahil olmak üzere alkollü içecekler, devlet tekelinde satılıyor. Yani devlet, belirlediği yerlere alkollü içkiler dükkanını açıyor, hafta içi saat 19’a kadar, cumartesi günleri ise saat 15’e kadar satış yapıyor. Pazar günleri ise dükkanı açmıyor bile. Marketlerde gördüğümüz kadarıyla da, 3.5% alkol oranına kadar biralar ve ciderler satılıyor. Bildiğimiz Heineken falan, İsveç’teki yasalara özel satış yapabilmek için 3.5% alkol oranlı bira üretmişler anlayacağınız. El altından satış hacmi ne kadardır bilemiyorum ama görünürde alkol satışı bu şekilde regüle ediliyor. Tabii alkol satılan yer bulmuşuz, hem fiyatlara, hem de çeşitlere göz gezdirmek için girdik içeri. Şaraplar nispeten bize göre bir miktar daha ucuz olsa da, diğer alkol çeşitleri pahalı. Hatta kendi ürünleri Absolut bizde daha ucuz olabilir. Bizim rakıyla yaşadığımız fiyat ilişkisinin bir benzerini de onlar Absolut ile yaşıyorlar anlaşılan. 🙂 Tabii ortalama kişi başı geliri ve asgari ücretlerini (~25000 SEK = ~8000 TL) düşününce, Absolut’un bizdeki 80 liralık fiyatının, onlardaki 100 liralık fiyatına avantajı ortadan kalkıyor. Neyse… Bir şişe Ruffino Chianti ve bir şişe de Tuğçe için Apple Cider aldıktan sonra çıktık yine sokağa; bu sefer yeni bir marketle, ICA ile karşılaşmaya. O ana dek gördüğümüz herhangi bir süpermarketten daha büyüktü ve açık olduğu saatler ile de Stokholm’deki standartların dışındaydı. Sabah 7’den gece 23.45’e kadar açık bir marketti ve içini gezdiğimiz kadarıyla çeşit açısından da bol seçenek sunuyordu. Yurtdışından dönerken genelde Türkiye’de olmayan bazı yiyecek ve içeçek malzemelerini almayı sevdiğimiz için, ICA’yı aklımıza yazdık ve dışarı çıktık. Tam da artık “nerde kaldı bunlar,” diye düşünmeye başlarken, karşımızda birden Gülfemin’i gördük. Şaşırdık, sevindik, merhabalaştık ve eve doğru yola çıktık.

Amacımız gençlerin bavullarını bırakmak, bir soluklanmak ve yapacaklarımızı planlamaktı. Bavulları bırakıp soluklanmak kısa sürdü; ancak 6 kişi olunca karar verme süresi biraz uzadı. 🙂 En sonunda, öncelikle çıkıp bir yemek yemeye, sonrasında eve dönüp biraz içmeye ve sonrasında tekrar çıkıp güzel bir pub bulmaya karar verdik. Foursquare sağ olsun, fiyatı aşırı olmayan ama puanı güzel olan bir restaurant bulduk. Adı gayet İngilizce konulmuş: Meatballs – For the people. Eve de oldukça yakındı. Dedik süper! Çıkıp 6 kişi hop diye birkaç masalık restauranta girince tabii biraz tuhaf oldu. Garson biraz endişeli (ama yine güleryüzlüler, yine güleryüzlüler!) bir şekilde bize masa ayarlamaya çalıştı. Özellikle cuma akşamı olduğu için restaurant gittikçe kalabalıklaşacakmış ve bir sürü rezervasyonları varmış. 6 kişilik boş bir masa vardı ama üstünde *Rezerve* yazıyordu. Garsonla konuştuk; istersek barda dilediğimiz kadar oturabileceğimizi, ya da rezerve masayı 1 saatliğine bize verebileceklerini söyledi. Ben de “1 saatliğine masaya geçsek, sonra bara geçsek?” diye biraz zorlayayım dedim. Garson, “imkânı yok,” dedi. Nedenmiş? Çünkü 1 saat içinde bar dahil restaurant komple dolacakmış. Nitekim biz restauranttan çıkarken öyle de oldu. Bizim amacımız da sadece yemek yemek olduğu için, en geç 1 saat sonra kalkma şartıyla rezerve olan masaya oturduk. Şimdi ben fiyatı aşırı olmayan dedim ama, gördüğümüz birkaç restaurantta İsveç köftelerin fiyatı genel olarak aynı: 180 SEK. Aynı yemeği akşam saatinde yemek için giderseniz daha da pahalı oluyor. Ama gittiğimiz restaurantta öyle bir olay yoktu. Hızlıca siparişlerimizi verdik: Buzağı etinden İsveç köfte ve geyik etinden İsveç köfte. Ekstra ücret karşılığında mus etinden İsveç köfte de yapıyorlarmış ama sorduğumuzda o gün için mus etlerinin bulunmadığını söylediler. Yemeklerimizi beklerken musluk suyumuz ve ekmeğimiz de geldi. Su restaurantlarda normalde ücretli ama genel görünüş o ki, musluk suyunu ücretsiz olarak veriyorlar. Sonrasında havaalanında dahi, menüde yazmamasına rağmen cafelerden 5 SEK karşılığında yarım litre musluk suyu alabildik — ki şişe suyun fiyatı 30 SEK’in üzerindeydi. Biz bekleyeduralım, bir yandan da ekmek ve suları gömeduralım, İsveç köftelerimiz üstünde sosu, yanında tadı hafif değişik salatalığı ve adını şu anda hatırlayamadığım, kızılcık reçeli gibi, tadı çok güzel olan *şey*le birlikte geldi. Herkes aç olduğu için de yemekler bir çırpıda bitti. Karınlarımız tok, aklımızda evdeki şaraplar; mekandan çıktık ve önce ICA’ya uğrayarak ekmek, peynir vb. şarap yanı atıştırmalıkları ve ertesi gün için kahvaltı malzemeleri almaya karar verdik. Sonrasında da geceye başlamadan önce demlenmeye (ruhumuz fakir ama İsveç de çok pahalı, biz ne yapalım) eve geçtik.

Açtık şaraplarımızı, peynirimizi, jambonumuzu, ekmeğimizi ve başladık içmeye. Çok da fazla içip zaman kaybetmeden tekrar hazırlandık ve dışarı çıktık. İlk plan, Södermalm taraflarında bir pub bulup oturmaktı. Södermalm ile Gamla Stan arasında kalan yol boyunca bir iki farklı puba girip çıktık. Neden çıktık? Çünkü hepsi de aşırı kalabalıktı ve bırakın oturacak, içerde duracak yer yoktu. Buna rağmen publar girişte kimlik kontrolü yapmaktan çekinmediler. Aslında bir önceki gece Irish pubda oldukça eğlendiğimiz için gençleri de oraya götürebilirdik; ancak Tuğçe’nin incelediği üzere, cuma akşamı Irish pubda canlı müzik olmayacaktı. Yanılmışız. 🙂 Nihayet Södermalm tarafındaki barlardan gına gelince, Gamla Stan’a doğru yollandık. O’Connell’s doluysa, onun yanında gördüğümüz, daha büyükçe olan puba girmeyi planlayarak yürüdük de yürüdük. O’Connell’s’ın önüne geldiğimizde ise, önceki günden çok daha sesli bir Irish müziği ile karşılaştık. Kapıda muhtemelen Türk olduğunu düşündüğümüz bir adam tarafından kimlik kontrollerimiz yapıldı ve içeriye, o güzel ezgilerin zuhur ettiği puba girişimizi yaptık. Tabii ki burda da yer yoktu. Ama boş bir yer bulamayacağımıza artık emin olduğumuz için barda biralarımızı sipariş ettik ve birer aslan edasıyla yerinden kalkanları izlemeye başladık. Bir yandan müziğin verdiği coşkuyla iyi ki buraya geldiğimizi birbirimize yineliyor, diğer yandan ise boş masa avına devam ediyorduk. İlk bulduğumuz masaya hepimiz oturamadık; müzikten de oldukça uzak bir noktadaydı. Bir süre sonra ise müzisyenlerin tam yanında bir masa boşaldı ve oraya doluştuk. Müzik bitene kadar gecemiz de böyle devam ederken, müziğin son bulmasıyla biz de kendimizi yine yollara vurduk. Eve doğru yollanırken, Tuğçe ile puba giderken yolda kesiştiğimiz sosisli yapan amcaların yanından tekrar geçerken, mis gibi sosislilerimizi de almayı ihmal etmedik.

Ertesi gün, Tuğçe ile benim Stokholm’deki ikinci ve son, kalan grubun da ilk ve tek tüm günüydü. Önceki gece, ertesi gün ne yapacağımız üzerine düşünmüş, öncelikle benim önerim üzerine Skansen adındaki açık müzeye gitmeye karar vermiş, sonra yine benim önerim üzerine Skansen’in tüm günümüzü yiyeceğinden ve şehri görmeye fırsat bulamayacağımızdan dolayı Skansen’e gitmekten vazgeçmiş ve şehri görmeye karar vermiştik. Böylece toplu taşıma bileti de almayacak, ekstra birkaç harcamadan kurtulacak ve şehri yürüyerek gezecektik. Sabah alarm kurulu telefonlar eşliğinde, Gülfemin’in saatinin normalden bir saat ileri olan Türkiye saatinde kalması neticesinde panikleyen ve çok erken uyanan bir adet Gülfemin ile güne başladık. 🙂 Sabah kahvaltımızı evde yaptık, hazırlandık ve kendimizi ne çok erken ne de çok geç bir saatte dışarı attık. İlk durağımız, kahveleri ile ünlü olduğunu öğrendiğimiz Stokholm’ün en hip kahvecilerinden biri olan Johan & Nyström idi. Södermalm’daki “konsept” dükkanları eve de çok uzak değildi ve sonrasında gitmeyi planladığımız Gondolen adlı, Gamla Stan’ı yukardan görebileceğimiz seyir terasının yolu üzerindeydi. Boş sokaklardan geçerek ve etrafı izleyerek, yürüye yürüye Johan & Nyström’e vardık. Bu kahvecinin, bizim ziyaretimiz sırasındaki Foursquare puanının 9.5 olduğunu öncelikle belirtmek isterim. Kısa bir değerlendirme yapmak gerekirse, porsiyonları Starbucks ile karşılaştırılamayacak derecede küçük (fakat standart kahve boyutları zaten genel olarak Starbucks’tan küçük) ama fiyat konusunda diğer dükkanlara göre abartı kalır bir yanı yok. Cappuccino, ananaslı filtre kahve, cortado, macchiato ve cafe latte gibi birçok çeşidi deneyen grubumuz, kahveleri başarılı buldu. Her ne kadar Tuğçe ananaslı filtre kahvede ananas tadı alamasa da. 🙂 Ben cappuccino üzerine bir de menülerinde yazmayan flat white sipariş ettim ve bunu da gayet leziz buldum. Tuğçe ise bir de matcha latte içti — ki tadı ilginç bir şekilde güzeldi. Türkiye’de içmek üzere bir de orta derecede kavrulmuş çekirdek kahve aldık — ki belirtmek istiyorum, evde Johan & Nyström’ün çekirdek kahvesini kullanarak french press’te demlediğimiz filtre kahve inanılmaz lezzetli oldu. Demli kokusu da oldukça baştan çıkarıcı. Paket fiyatı yanlış hatırlamıyorsam 119 SEK idi. Paketler, yine yanlış hatırlamıyorsam, 89 SEK ile 149 SEK arasında fiyatlandırılmıştı. Keşke daha fazla alsaymışız; çünkü 1 hafta içinde kahvenin dibine darı ekmiş (sanırım düzenli bir sabah kahvesi içicisi olarak daha çok ben içtim) durumdayız. Bir noktayı daha belirtmekte fayda var: Johan & Nyström’deki baristalar da inanılmaz güleçti. Yavaş yaşıyor gibiydiler ve yardımcı olmaktan oldukça memnun görünüyorlardı. Zaten kahvecide otururken de bunun üzerine bir muhabbet ettik ve çok kısa da olsa şu sonuca vardık: “Asgari ücretin ve çalışma saatlerinin böyle olduğu bir yerde ben de çalışsam ben de böyle olurdum.”

Johan & Nyström’den çıkınca, elimizde kahveler, Gondolen’a doğru ağır ağır yürüyüşe geçtik. Saat henüz erkendi ve biz, Gondolen’a gidiş yolunda da çevrede görülebilecek şeyleri kaçırmak istemiyorduk. Yolumuz aslında oldukça kısaydı ama Gondolen bir seyir terası (ve aynı zamanda restaurant) olduğu için oldukça fazla merdiven çıkmamız gerekecekti. Biz de belki de bu merdiven çıkma işini ötelemek için yol üstünde parklara girip çıktık, oldukça eski bir kiliseyi yakından görmek için mezarlığını dahi inceledik, fotoğraflar çekildik, sonrasında ara bir yola doğru çıkan bir merdiven bulduk, ordan bir girdik ki karşımızda şahane bir yapı var; oraya da girdik. Sonra baktık ki burası bir okul ve pencereden bize bakıyorlar. 🙂 Sanırım bir liseydi ama çok güzel bir yapıydı; orta çağdan kalma izlenimi veriyordu. Ordan çıktık, ana caddeye doğru. Kırtasiye benzeri, içerisi aşırı düzenli olan bir dükkan gördük. Gezmek için içeriye girdik. Pirinçten yapılma paperclip bile aldık — ki kendilerini şu anda kitap ayracı olarak kullanıyorum. Sonra da GPS’ten bir baktık ki, Gondolen’a bayağı yaklaşmışız. Ama dükkandan çıkar çıkmaz, hemen karşısında çok güzel bir yokuş gördüm ve belki de çoktan yorulmuş olan grubu o “buzlu” yokuşu çıkmaya ikna etmeye çalıştım. Aslında çok da zor olmadı. 🙂 Bir iki kez orayı çıkmayı önerdikten sonra, biraz da çok güzel göründüğünü söyleyince onlar da kolayca ikna oldu ve yokuşu çıkmaya başladık. Geri dönüp bakıldığında da güzel bir manzara veren yokuşta yine fotoğraf çekildik ve yokuşu çıktığımızda bir de ne görelim? Bilmeden de olsa Gondolen’ın girişine çıkmışız. Yine bilmeden, şehri gezme amacıyla girip çıktığımız sokaklar, yürüdüğümüz yokuşlar bize tüm o merdivenleri atlatmış ve bizi gitmek istediğimiz yerin kapısına çıkarmış.

Lise binası.
Lise binası.

 

Bahsettiğim o yokuş.
Bahsettiğim o yokuş.

Tabii bende bir mutluluk. 🙂 Mutluluğun asıl sebebi merdivenleri çıkmamak değil, şehri gezmek uğruna yolu uzatmak, ayakları daha fazla yormayı göze almak ama bu isteğin mucizevi bir şekilde asıl rotaya bağlanmasıydı. Gondolen gerçekten de güzel bir manzara vadediyor. Gamla Stan, önceden de söylediğim üzere Södermalm ile Östermalm arasında bir adacık. Aslında Stokholm de adacıklardan oluşuyor. Bu yüzden önünüzdeki manzara, sade bir şehir manzarasından ziyade denizle çevrili bir orta çağ şehrini andırıyor. Tabii ki bu da turistlere inanılmaz bir fotoğraf arkaplanı sunuyor. Selfieler olsun, toplu fotoğraflar olsun, başkasının fotoğraflarını çekmesine yardımcı olmalar olsun aslında bu seyir terasındaki zamanımızın çoğunu fotoğrafla geçirdik. Sonra da Gondolen’dan çıktığımızda, oraya ulaşmak için kullanmadığımız merdivenleri inerek, kendimizi Gamla Stan’a doğru yolladık.

Gondolen'den Gamla Stan manzarası.
Gondolen’den Gamla Stan manzarası.

Merdivenleri yaparken, şehrin iklimini de düşünmüşler ve delikli ızgara kullanmışlar. Böylece şehir yağış aldığında dahi merdivenler rahatlıkla kullanılabiliyor. Gamla Stan’a geçtikten sonraki ilk hedefimiz bir tuvalet bulmak, ikinci hedefimizse bir şeyler yemekti. Tuvaleti çabuk bulduk: 1700’lü yıllardan kalma bir restaurantın hemen karşısında umumi bir tuvalet vardı. Ücretsiz girilebilen bir erkekler tuvaleti (ki içinde sadece pisuvar bulunuyordu) ve 5 SEK ile girilebilen bir karışık tuvalet. Bu karışık tuvalet de her ne kadar nispeten temiz görünse de, içinde sabun yokmuş. İsveç’te gezip gördüğümüz yerler oldukça temizdi; fakat bu tuvalet umumi olduğundan ve turistik Gamla Stan’da bulunduğundan olacak, standartları karşılamamış görünüyordu. Her neyse; bu kadar tuvalet muhabbeti yeter. 🙂 İsveç’in belimizi çoktan bükmüş pahalılığından dolayı, ucuza yemek yiyebileceğimiz bir yer aramaya koyulduk. Foursquare’de keşfettiğimiz tek dolar işaretli (yani görece olarak en ucuzlar) dahi 120 SEK’ten aşağı öğün vermiyorlardı. Fakat aramaya inandık ve tabldot yemek veriyor gibi görünen bir yer bulduk: Mäster Olofsgården. Aslında direkt olarak bir cafe değil; benim anladığım kadarıyla bizdeki Nazım Hikmet Kültür Merkezi gibi bir yer. İçinde sürekli etkinlikler barındıran, ama bir de cafesi bulunan bir kuruluş. Nispeten ucuza sandviç satıyorlardı ve 80 SEK gibi bir fiyata da oldukça lezzetli lazanyaları vardı. Musluk suyu, ekmek ve tereyağı da ücretsiz olunca karnımızı doyurmak için bunlara biraz fazla abanmış olabiliriz. 🙂 Bir de dipnot geçeyim. Mekandaki garsonlardan biri Türktü. “Buralarda nereyi gezebiliriz,” sorusuna, “pek gezecek bir yer yok,” diye cevap verdi. 🙂 Hava açısındansa şanslı olduğumuzu, daha bir iki hafta önce havanın -20leri gördüğünü söyledi.

Karnımızı doyurup da mekandan çıkınca, Royal Palace’a doğru yürümeye karar verdik. Biz Tuğçe ile gece gözüyle görmüştük ama bir de grupça, gündüz gözüyle görelim dedik. Fakat sokaktan müzik, daha doğrusu şarkı söyleyen bir güruhun sesleri geliyordu. Oldukça neşelilerdi ve içimizde, ne yaptıklarını öğrenmek için bir kıpırtı oluştu. En nihayetinde onları bulmamız da zor olmadı, hemen az ileride yürüyerek dans eden birkaç kişi, ellerinde flama benzeri bir nesne, sokaktaki insanlarla dans ediyorlar, “Hare Rama, Hare Krishna” sözlerini söylüyorlardı. Üzerlerindeki giysi, budist rahiplerin giydiklerini anımsatıyordu; ancak İskandinav genlerine sahiplerdi, uzunlardı ve neşeyle şakıyorlardı. Yanlarından geçip bir köşede onları izlemeye koyulduk. Sabit bir yerde durmuyorlar, yol üstünde insanları çevirip onlarla dans ediyorlar, sonra da yollarına devam ediyorlardı. Biz grubun erkekleri olarak mal mal durup onlaro izlerken, grubun kadınları çoktan tempo tutmaya başlamış, yerlerinde dans ediyorlardı. Tahmin edin ne oldu? Rahibimsi bu neşeli insanlar, tabii ki bizi de aralarına aldı. Daha fazlasını anlatmaktansa, video ile göstersem sanırım daha iyi olacak. 🙂

 

Bu insanlar herhangi bir broşür dağıtmıyor, yalnızca neşe saçmaya çalışıyor gibilerdi. Sözlerin ne olduğunu Google’da aratınca birçok şeyle karşılaştık ama bize en mantıklı gelen cevap, 20. yüzyılda kurulmuş yeni bir dinin müritleri olduklarıydı. İnanılmaz neşeli, sokak ortasında dans eden müritler. 🙂

Hare Krishna Hare Ramalamacayı bitirdiğimizde, Östermalm’a doğru yola çıktık. Södermalm ve Gamla Stan’ı az çok görmüştük, bir de Östermalm taraflarına bakalım istedik. Royal Palace’ın ordan aşağı indiğimizde, yol üstünde gördüğüm bir kayak pisti beni oldukça şaşırttı. Büyük bir elips şeklinde, karların tepelenmesiyle yapılmış bir pistte, yüzden fazla insan üstlerinde kayak takımları, spor yapıyordu. Üstelik kayak kiralanan bir yer de görünmüyordu; muhtemelen herkes kendi kayak malzemelerini alıp gelmişti. Etraflarından dolandık ve nihayetinde Stokholm’ün İstiklal Caddesi olduğunu düşündüğümüz, araç trafiğine kapalı Dröttninggatan’a vardık. Stokholm’de İstiklal Caddesi bulmuşuz, baştan sona yürümeyelim mi yani? Yürüdük yürümesine; bir sürü hediyelik eşya dükkanına girdik, fotoğraflar çektik, kendimize gezecek bir şekerci bile bulduk. Ama İstiklal Caddesi dediysek, İstanbul demedik. Dröttninggatan’da bile dükkanlar 17’de kapanıyor. Caddenin sonuna kadar yürüyüp 7-Eleven’da birer kanelbullar yedikten sonra gerisingeriye yürüyüşe geçtik. Dönüş yolunda, Dröttninggatan’ın belli bir noktasından ayrılıp, farklı bir yoldan dönmeye karar verdik ve önümüze büyükçe bir kilise çıktı. Üstelik kapısı da açıktı. Bizi kapıda, rahip sakallı bir amca karşıladı ve içeri buyurdu. Kendisi gerçekten de rahip olabilir; keza içerisi o anlığına bomboş olsa da, yarım saat içerisinde içeride müzik dinletisi olacağına dair bir afiş vardı. İçerde biraz takılıp, müzik dinletisine kalıp kalmama konusunda konuştuktan sonra kalmamaya, eve doğru yollanmaya, bir şeyler içip tekrar dışarı çıkmaya karar verdik. Kiliseden çıktık, yol üstünde Cityterminalen’e de uğrayıp, Tuğçe ile de tekrar sosisli yemeyi ihmal etmeyip eve vardık. 🙂

Eve vardığımızda herkes çoktan yorulmuştu. Biraz şarap ve bira içtikten sonra dışarı çıkarız diyorduk, ama ben o gün öğle uykumu da uyumadığım için iyice yorulmuştum. Banu ve Birtan bir süre sonra dışarı çıkmayı başarsalar da, biz evde kaldık ve sabah, uçaktan önce çıkmak hususunda anlaşarak kısa süre sonra uykuya daldık.

Ertesi sabah Tuğçe ile nispeten erken bir saatte kalktık. Saat 11’de evden çıkış yapmamız gerektiği için, çıkıp sokaklarda biraz daha yürüyelim dedik ve bir kahvaltıcı bulma umuduyla sokakları arşınlamaya başladık. Foursquare’den bulduğumuz tek dolar işaretli bir kahvaltıcıya doğru adım adım gittikten sonra, orda da kahvaltı namına orijinal bir şey göremeyince yakınlardaki Urban Deli‘ye girdik. Burası hem tamamen ekolojik ürünler satan bir market, hem de içinde yemek yiyebileceğiniz bir yer; Foursquare puanı da oldukça yüksek. İçerde biraz dolandıktan sonra, Urban Deli’de yemektense hemen karşıda gördüğümüz 7-Elevan’a girip, kahvaltımızı da sosisliyle yapmaya karar verdik. İkişer chili bite, yanına da İsveç’te görüp çok sevdiğimiz smoothielerle güzelce bir kahvaltı ettik. Sonrasında ise dolana dolana eve döndük ve son hazırlıklarımızı yaptık.

Önceki gece çağırdığımız taksi, saat 11’de apartman kapısında bizi bekliyordu. 6 kişi olduğumuz için Transporter tarzında bir araç gelmişti. Bizim kullandığımız taksi şirketinin fiyat politikası, 4 kişiden fazla yolcu olması durumunda ücretin 50% artması şeklindeydi — ki yine de bizim için otobüsten ucuza geliyordu. Evdeki çöplerimizi attık, evi iyi durumda bıraktığımızdan emin olmak için son bir kez gözden geçirdik ve anahtarı evdeki masanın üzerine bırakarak evden ayrıldık. Bagajımızı araca yüklendik ve yaklaşık 35-40 dakika sonra havaalanına vardık. Sonrası ise free shop, pasaport kontrolü, kitap okuyarak uçağı beklemece. 🙂 Bir gezimizin daha böylelikle sonuna gelmiştik.

Ankara’da ne yenir?

Bahsettiğim şey tabii ki ev yemekleri değil. Bir Adanalı olarak Adana’da birçok iyi restoran ve cafe alternatifi bulunsa da, aynı durum Ankara için geçerli değil. Ankara’da geçirdiğim 5 yıl boyunca arabam olmadığı için ne yazık ki metronun ya da okul servisimin gidemediği yerlere pek gidemedim, ama bu sınırlar içerisinde oldukça sevdiğim yemekçiler oldu. İstanbul’a taşınalı 1 ay olmuşken geride bir referans bırakmak adına Ankara’da neler yenebileceği hakkında bir yazı yazmak istedim.

Mercimek Çorbası: Devrez

Esat üzerinde bulunuyor ve yanılmıyorsam 24 saat açık. Çorba kadar sunumları da oldukça güzel ve fiyatlar orta halli. Masada tabak olmadan nasıl salata yenir öğrenmek istiyorsanız bir uğrayın. 🙂

Pizza: Pizzacı Altan

Burayı ne yazık ki çok geç keşfettim; İstanbul’a taşınmadan yaklaşık 1 hafta önce beni buraya Berkan götürdü; o bir hafta iki güne bir pizza yemeye buraya gittik. Yaklaşık 2 yıldır açıklar ve Kennedy üzerindeler. Yakında Ankara’da ODTÜ ve Bilkent şubelerini açmayı planlıyorlarmış. Şu anda hatırlamadığım bir tatil beldesine de şube açacaklar. Ustası 2 yıl İtalya’da ve Almanya’da kalmış. Gerçek İtalyan pizzası yaptığını iddia ediyor ama ben öyle düşünmüyorum. Yine de pizzaları çok lezzetli. Pizza boyları standart ve en pahalı pizza yanlış hatırlamıyorsam 13 TL idi. Beni doyuruyor. Karışık pizzayı normalde sevmem ama buradaki hoşuma gitti. Özel iki lezzet denemek isterseniz etli pizza ve pastırmalı pizza şahane.

Pizza: Turtles Pizza

Mekanın kendisine hiç gitmedim ama sıkça Yemeksepeti üzerinden sipariş verdik. Pizzaları Altan’ınki kadar özel bir lezzete sahip olmasa da oldukça lezzetli. “Maç Menüsü” özellikle güzel. Pizzalarının özel tarafı ise çok büyük olmaları. 50 cm çapında pizza yapıyorlar. İlk sipariş verdiğimizde pizza kutusu düz bir şekilde kapıdan geçmemişti. Şimdi kutuları biraz küçülttüler – artık kapıdan geçebiliyor, ancak pizzanın bir kenarı hafif kıvrılmış şekilde geliyor; çünkü kutuya sığmıyor. 🙂 Fiyatı pizzanın boyutlarına göre oldukça ucuz. 50 cm çapındaki pizza normal boyutlardaki 4 insanı tıka basa doyurabilir.

Piliç Çeşitleri: Germeç Piliç

Hayatımda yediğim tartışmasız açık ara en iyi piliç ürünlerini burası yapıyor. Fiyatları gün geçtikçe artsa da hala birçok alternatifine göre ucuz. Birkaç ay önce 24 saat çalışmaya başladılar ve gece 3.30’a kadar da eve servis yapıyorlar. Piliç seviyorsanız mutlaka denemelisiniz. Pilavlarının tadı günden güne değişiyor; ama eğer sıcak ve taze pilava rast gelirseniz, hele bir de o pilavın üstüne ızgarada pişmiş tavuğun yağı akmışsa gel de yeme de yanında yat. Benim favorim Germeç Spesiyal. Birçok ürününü deneme imkanı bulabiliyorsunuz. Kaburga, pirzola ve kanat ayrıca şahane.

Kokoreç: Kokoreççi Hacı

 

İzmir usulü kokorecin ne demek olduğunu ben Hacı sayesinde öğrendim. Ondan sonra fark ettim ki, ben o güne kadar hiç kokoreç yememişim. Ankara’da kokoreci İzmir usulü yapan farklı yerler de keşfettim ama hiçbiri Hacı’nın lezzetinin yanına bile yaklaşamadı. Eğer Adanalıysanız ve şırdanı seviyorsanız, bu usul kokoreci de seveceksiniz. İnce ince kıymak yerine kokoreci fırınlayıp büyük parçalar halinde doğruyorlar. Üzerine isterseniz acı. Bence daha iyisi yok. Bu arada tabii ki söylemek gerek: Yemeniz gereken kokoreç türü fırın kokoreç.

Hamburger: The Bigos

Ankara’da “Burger & Beer” konseptine sahip olan çok fazla mekan yok. The Bigos bunlardan biri. 7. caddenin sonu ile 6. caddenin kesiştiği yerde ve akşamları yer bulmak oldukça zor olabiliyor. Hamburgerleri hala yediğim en güzel hamburgerler. İstanbul’da da birkaç yerde yedim, ancak bu konudaki kararım değişmedi. Üstelik hamburger, patates ve biraya toplamda 20 TL gibi bir fiyata sahip olabiliyorsunuz. Sundukları sos çeşitleri de ayrı güzel. Jack & Daniels’ın barbekü sosunu ilk defa burda yedim – içinde viski de mevcut ve tadı çok güzel. Bigos’un konsepti direkt olarak ABD’ye selam çakıyor, bu nedenle burda Dr. Pepper ve Mountain Dew gibi içecekler, Oreo gibi kurabiyeler ve ABD menşeili soslar da bulmanız mümkün. Bunun yanında tavukları ve balıklarını da denedim, onlar da gayet güzel ama hamburgerlerini tek geçerim.

Fırın Ürünleri: Big Baker

Yanlış bilmiyorsam açılalı 1 yıl oldu ya da olmadı. Kısa bir süre sonra da favori kahvaltı mekanımız oldu. Yazın açık havada, kışınsa kapalı balkon tarzında hizmet veriyorlar. İçeride otururken fırınla aranızda herhangi bir duvar yok, bu nedenle mutfağı sürekli izleyebiliyorsunuz. Kendi ekmeklerini kendileri yapıyor ve hamur kullandıkları ürünlerinde kendi fırınlarını kullanıyorlar – ki buna hamburger ve pizza da dahil. Ancak benim buradaki favori yiyeceğim bir Karadeniz harikası olan Mıhlama. Mıhlamayla birlikte kendi ekmeklerinden de getiriyorlar ki ban babam ban.

Makarna: Bacchus

Gerçek İtalyan makarnası aramıyorsanız ama orgazmik bir makarna yiyeyim diyorsanız, aradığınız mekan burası. Maksimum 14 TL’ye Ankara’da yiyebileceğiniz en iyi makarnalardan birini burada yiyebilirsiniz. Hacettepe Üniversitesi’nin hemen arka tarafında Hamamönü’nde konuşlanmış; yani öğrencilerle iç içesiniz. Fettucini ya da Tagliatelle gibi çeşitleri yok. Sadece Penne ve Spagetti yapıyorlar ama her bir Penne çeşidi birbirinden güzel. Özellikle (köri soslu, sebzeli) tavuklu penneler bir harika. Benim gibi yemek azmanı bir insan sabah burada bir porsiyon makarna yiyip ertesi güne kadar tok kalabiliyor. Porsiyonları da işte böyle doyurucu. Gerçi genelde Tuğçe’nin bitiremediklerini de ben yiyorum ama olsun. 🙂

Tatlı: Aylak Madam

Yemeklerini o kadar da sevmiyorum ama ortamı ve tatlıları oldukça güzel. Dondurmalı Brownie özellikle denemeye değer. Sıcak şarap içmek için de alternatif bir mekan olarak düşünülebilir. Eskiden Don Kişot vardı, oranın sıcak şarabı çok iyiydi. Son gittiğimizde pek beğenmedik, şimdi de baktım ve gördüm ki işletmeci ortak arıyorlar ve mekanı değiştirme niyetindeler. O nedenle Don Kişot’u ek olarak yazmak istemedim.

Nargile: Tömbeki

Genel olarak Kızılay’da gidilebilecek nadir bir iki nargileciden biri. Bahçeli 7. caddedeki Havelka kalitesinde yapıyorlar. Alkollü bir mekan olmaları nargilenin yanında artı oluyor.

Şimdilik aklıma gelen mekanlar bu kadar. Eminim ki unuttuğum birkaç mekan daha var ama şu anda ne kadar düşünürsem düşüneyim aklıma gelmiyor. Aklıma yeni bir şeyler gelirse bu yazıya not düşerek gerekli düzenlemeleri yaparım. Sizin favori mekanlarınız varsa siz de yazabilirsiniz.

Ankara vs. İstanbul

Daha Amsterdam’ı anlatmadan İstanbul’u anlatmak biraz ters kronolojiye sebep olacak ama yapacak bir şey yok. Can ne isterse onu yapıyor. Önümüzdeki aylarda daha da çoğalacağını düşündüğüm bu git gellerle az buz da olsa İstanbul’u da keşfedeceğim herhalde. İstanbul’da yaşamayı hiç istemeyen biri olarak bu günübirlik ziyaretler beni hem doyuruyor, hem de bana keyif veriyor.

Uçağın inmesinden sonra araba, taksi ve dolmuşla geçen bir dizi yolculuğun sonrasında daha Üsküdar’a adımımı attığım anda başım dönmeye başladı. Kendimi binlerce gözün önünde arenaya salıverilmiş aciz bir gladyatör gibi hissettim desem yeridir. Kalabalığın daha önce bu kadar başımı döndürdüğü olmamıştı. 15-20 dakikalık bir “cüzdanı sağlama alayım, telefon cebimde mi, aman arkamı kollayayım,” düşünceleriyle dolu bir yürüyüşten sonra belediyenin Paşalimanı’ndaki cafesine girdik. Denize sıfır bir mekan, bizim de oturduğumuz yerle deniz arasında 10 cm fark vardı yoktu. 🙂 Mekan açık hava olduğu için martılar da gırla. Kimisi masaya pislemiş, yukarıdaki direğe de oturup arkasını bize vermiş, yemeklerimizi tehdit ediyor; kimisi korkuluğun öte tarafında, oturanların attıkları ekmek ve diğer gıda maddeleri için serçelerle yarışa giriyor… Fiyatları öyle bir yere göre gayet iyiydi. Bizim Bilkent restaurantlarını alıp oraya koysan 5 kat fazla fiyat çekerler. Somonlu Linguini fena değildi ama porsiyon küçüktü.

İstanbul’un bana göre en güzel yanı vapur. Ne kadar klişe olursa olsun deniz havasını içine çekmek, vapurun rüzgarında tatlı tatlı oturmak gibisi yok. Üsküdar’dan Eminönü’ne geçmek için de vapurdan iyi alternatif yok dolayısıyla. 🙂 Bir dahaki gidişimde aklıma gelmezse diye aha buraya yazıyorum: “O vapura bir somun ekmekle binilip martılara ekmek atılacak. Birbirleriyle giriştikleri yemek kavgası izlenip şeytani bir keyif alınacak.” Şaka bir yana, acayip bir çekişme var aralarında. Paşalimanı’ndaki martılar ekmeği beğenmiyordu oysa ki.

Fazla mı klasik bir yazı oluyor? 🙂 İstanbul’a indiğimde ben bile “köyden indim şehre” misali hislere kapılıyorum. İstanbul’un benim için böyle kalmasını da temenni ediyorum, bu klasikler umarım bana hep bu tadı verebilir. Eminönü deyince de tabii balık ekmek yemeden geçmek olmaz. Bir Adanalı olarak şalgamı severim, sevdiririm, rakıyla içerim. Ama turşu suyu da çok güzel yahu. Hele içine doldurdukları turşuyla beraber 1.50 TL’ye satmıyorlar mı, aynısını marketten almaya kalksam en az 5 TL.

Sıra Taksim’de. Meydana çıkan yolu kapatmışlar, o nedenle İstiklal’e daha yakın bir yerde indik ve “şimdi ne yesek” derken inanılmaz güzel dondurma yapan bir dükkana girdik. Dondurmaları kendileri yapıyormuş ve normal dondurmaya göre oldukça pahalı bulmama rağmen kesinlikle değdiğini düşünüyorum. İstanbul’da çoktan yayılmış, 7 şubeleri varmış. İzmir’e şube açmak üzerelermiş. Mekanın adı Cremeria Milano, web sitesine gidiş burdan. Aslında bu yazıyı yazış amacım sırf bu dükkandı. Yok böyle bir dondurma. İtalyan dondurması yaptıklarını iddia ediyorlar ama ben İtalya’da bile böyle dondurma yemedim. Bunun sebebi İtalya’da kaliteli bir mekan arayışına girmeyişimiz de olabilir, ancak yine de ne Roma’da, ne de Venedik’te böyle bir dondurma yemiş değilim. Hayatımda yediğim en güzel dondurmaydı. Tek topu 6 TL, çift topu 10 TL idi. Sade ve karamel yedim, kakaonun da tadına baktım ve bir dahaki gidişimde bir kase dolusu kakaolu dondurma yemenin daha şimdiden hayalini kuruyorum.

Dondurmadan bahsettiğime göre artık yazımı bitirebilirim, bundan sonrası yine vapur, metro, araba, uçak ve Ankara. Evim evim güzel evim.

İnsana ve İnsanlığa Yabancılaşmak

Ben kendimi yardımsever bilirdim; belli düşünce kalıplarına sığmadan, olayların ve kişilerin arkasındakileri de görebildiğimi düşünürdüm. Az önce olan bir olay benim kendime, insana ve insanlığa olan bakış açımı değiştirdi.

Astro’yla Tuğçe’yi metro durağına bırakmaya çıkmıştık. Tuğçe’yi bıraktıktan sonra, hazır çıkmışken de az ilerideki büfeden kola almaya gittik. Saatin gece 12’ye gelmek üzere olduğunu belirtmeliyim. Dönüş yolu üzerinde, duvar kenarlığına oturmuş genç bir kadın rica ederek beni durdurdu. Daha o anda aklımdan binbir şey geçmeye başladı: “Para isteyecek herhalde, bak mahcup da görünüyor, kesin bir yere gitmesi gerektiğini söyleyecek, insanlar artık böyle mi dileniyor?” derken bana, “biraz yanımda durabilir misiniz?” dedi. “Tabii ki,” diye cevapladım ama bir yandan kafamda sorgulamaya da devam ediyordum. “Bir şeyiniz mi var?” diye sordum. Karnının ağrıdığını söyledi, anlaşılan ayağa kalkamıyordu. Ambulans çağırmayı teklif ettim ama buna gerek olmadığını belirtti. Ben de o iyi olana dek orda beklemeye karar verdim.

Böyle bir karar verdim vermesine, ama beynim de ordan oraya koşuşturup duruyordu. Aklıma organ mafyaları, hırsızlar, namus ya da töre cinayetleri gibi binbir tane şey geliyordu. Bu düşüncelere sahip olmak toplumun bu kadar yozlaşmasının bir parçası sanırım, fakat yine de bu düşüncenin arkasına sığınamayacak kadar utandım. Ben basit bir yardım isteğinin nelere mal olabileceğini düşünürken kadıncağız Astro’yla ilgilenip onunla oynamaya çalışıyordu. Astro da aksine, kimseye pas vermeyen bir köpek. Evde ne kadar uyuzsa, dışarda bir o kadar heyecanlı ve yerinde asla duramaz. O Astro’yla oynamaya çalışırken bir yandan muhabbet de ettik. Kendisinin de köpeği olduğunu söyledi. O sırada bir miktar alkol kokusu aldım ve nedense bu koku beni olayın masumiyetine bir anda ikna etti. Kadın Astro’yla oynarken kimi zaman söylenerek, “beni böyle kızdırdılar, ben de seni mi kızdırıyorum,” diyerek Astro’yla konuşuyordu da. Benim de aklım iyice, kadının biriyle kavga ettiğine kaydı, ortada aslında art niyetli bir durum olmadığına kanaat getirdim. Astro’nun kadına olan ilgisinden yaptığım bir çıkarımla kadının rahatsızlığını da anladım ama bunu burda söylemeye gerek yok.

Yaklaşık 15 dakikalık böyle bir maceranın sonunda kadın ayağa kalkabildi, benden uzun olduğunu fark edip şaşırdım. 🙂 Bana iyi geceler dileyip çok teşekkür etti. İyi olduğundan emin olmamdan sonra Astro’yla da vedalaştılar ve yoluna gitti. Ben de işte bu düşüncelerle baş başa kaldım. İnsanların art niyetli olabileceğinden, hatta ve hatta insanların profesyonel şekilde organize edilmiş bir suçun ön ayağı olabileceklerinden öyle büyük bir korku duymuşuz ki, kimse yolda gördüğü kimseye güvenemiyor. Buna ben de dahilmişim, bugün bu gerçek suratıma tokat gibi çarptı. Biraz kendini koruma mekanizması, birazsa hayatı daha tam anlamıyla bilememeyi bu durumun birer sebebi olarak görüyorum. Bugün bu olay bana dışarda sadece art niyetli insanların bulunmadığını, gerçekten doğru konuşan insanların da olduğunu ve daha doğrusu, bu tarz insanların da yardım isteyebileceğini öğretti. Kendimden utandım ama hiçbir şey için geç değil. Biliyorum, belki bu kadar kalabalık bir toplumda iyiyle kötüyü ayırt etmek çok zor. Ancak yine de bu samimiyete kendi çevremden başlamamak için bir sebep de göremiyorum. Seni rastgele bir kadın olarak anacağım ama olur da bir gün bu yazdıklarımı okursan, sana teşekkür ediyorum ve hakkında düşündüğüm onca kötü şey için çok özür diliyorum.